raci-bostancı

Bir dönem kafama bir soru takıldı, Bir şişe Şampanya’da kaç baloncuk vardır?. Acaba bir şişe şampanyada kaç baloncuk vardır? Aslında bu soruyu senelerce önce eğitim aldığım Moet Chandon yetkililerine sormuştum. Yanıt 1 gün sonra 250 milyon civarı olarak geldi. Bu sonuca nasıl vardıklarını sorduğumda net bir yanıt alamadım.

Saçma gibi görülen bu soru, zamanla beni araştırmaya zorladı. İnanmayacaksınız ama tam bir rakam veremesem de sonuca bayağı yaklaştım sayılır. Aslında ben de zamanında bunun hesaplarını yapan Bill Lembeck’in kopyacısı sayılırım. Sadece onların kullandıkları ölçü birimlerinin bizim birimlerden farklılık gösterdiğinden hesaplarda çıkan rakamlar da farklılık taşıyorlardı.


Ben sadece çapraz düzenlemeler yaptım.

Önce piyasada şampanya olarak bilinen içeceklerin birçoğu Şampanya (Champagne) değil, sadece köpüklü şaraplardır. Bir içeceğin Champagne denilebilmesi için, Fransa’nın eski ismiyle Champagne Ardenee şehri civarında (Yeni ismi ile Epernay),ikinci fermantasyonu şişe içinde yapmak ve Pinot Noir, Pinot Meunier gibi kırmızı, Chardonnay gibi beyaz üzüm çeşitlerinden elde edilmiş olması zorunluluğu vardır.
Bunların dışında da aranan zorunlulukları Champagne konulu yazımda belirttim.


Her iki tür şaraplarda da baloncukları yaratan karbondioksit (CO2) gazıdır.

Ancak doğal köpüklü şaraplar ile suni köpüklü şaraplar arasında kesinlikle baloncuk farkları bulunmaktadır. Yani doğal köpüklü şarapların baloncukları suni köpüklü şaraplardan daha küçüktür. Ayrıca kadeh içinde bardağın her tarafından köpürmek yerine bu türşaraplar kadehe konulduktan kısa bir süre içinde kadehin (Flute Champagne) en altından 2-3 yerinden dizi halinde dönerek çıkan baloncuklar gözlenir.

Köpüren şaraplardaki karbon dioksit basıncı 4 – 6 atmosfer arasındadır.  100 cm küpteki karbon dioksit miktarı 0,5 ile 1 gramdır. Ancak bu basıncı 5,5 atmosfer olarak dikkate alırız. Bir başka deyişle 75 cl şişe (ki bu normal bir şişe boyutudur) içinde kapalı olarak bulunan CO2 miktarı 4,125 ml dir. Diğer bir taraftan Şampanya içinde bulunan ve basınç kalkınca baloncuklar halinde yükselen küreciklerin çapı 0,5 mmdir. Bu baloncukların çapı suni köpüren şaraplarda büyüyeceği için adetler daha az olacaktır.

Bu rakamlar bana ait değildir ama kabul edilen rakamlardır. Bir şişe (75 cl) şampanya içinde bulunan CO2 miktarı 4,125 ml dir ve 1 cl şampanyada bu 3,6 milyon baloncuğa eşittir. Buna göre bir şişe Şampanya’da kaç baloncuk vardır?


75 cl olarak kabul edilen bir şişe şampanyada 270 milyon baloncuk bulunmaktadır.

Zaten Moet Chandon firmasına da bu soruyu ‘yaklaşık 250 milyon civarında’ olarak cevap almıştım. Ancak bu baloncuk miktarı asla ama asla açığa çıkmayacak ve hiç kimse tarafından izlenemeyecek bir miktardır. Zira yukarıda da belirttiğim gibi 5,5 atmosfer basınç sadece şişe içinde bulunan basınç olup bu 4,125 ml CO2 gazına eşittir. Oysa şampanyanın mantarı açılınca bu miktarın 3,375 ml hemen salıverilir. Kısa bir süre sonra + 20 C º derecede şişe içinde 4,125 – 3,375 = 750 ml gaz kalır. Bu durumda aynı gaz oranını hesaplayacak olursak bir şişe yani 75 cl şampanya içinde kalan ve yavaş yavaş salınan baloncuk miktarı ± 49 milyondur. Bir şişe Şampanya yaklaşık 6 kadehe bölünse her kadehe yaklaşık ± 8 milyon baloncuk düşer. Bunların bir kısmı havaya karışırken bir kısmı da daha uzun süre Şampanyanın içinde kalır. Ama
sonunda tükenir.


Raci Bostancı

raci.bostanci@jiggermagazin.com

 

 

İlginizi çekebilir

Daha fazla Yazar

Yorumlar

Yorum kapalıdır.